Στον τομέα της Ιδιωτικής Ασφάλειας (Security), η σαφής διάκριση των καθηκόντων μας από εκείνα των Σωμάτων Ασφαλείας δεν αποτελεί μόνο ζήτημα επαγγελματικής δεοντολογίας, αλλά θεμελιώδη νομική υποχρέωση.
Δυστυχώς, παρατηρείται ορισμένοι συνάδελφοι —είτε από άγνοια νόμου είτε από εσφαλμένη εκτίμηση— να οικειοποιούνται τίτλους ή να υιοθετούν συμπεριφορές που παραπέμπουν σε δημόσια αρχή (π.χ. δηλώνοντας «αστυνομικοί», «ιδιωτικοί αστυνομικοί» ή ασκώντας ελέγχους εκτός των ορίων τους). Η τακτική αυτή εκθέτει τους ίδιους σε βαρύτατες ποινικές και διοικητικές κυρώσεις.
1. Τι ορίζει ο Ποινικός Κώδικας για την «Αντιποίηση» (Άρθρο 175 Π.Κ.)
Ο όρος αντιποίηση σημαίνει την αυθαίρετη άσκηση εξουσίας ή αρμοδιότητας η οποία δεν μας ανήκει, αλλά ανήκει αποκλειστικά σε θεσμοθετημένο κρατικό λειτουργό.
Σύμφωνα με το Άρθρο 175 του Ποινικού Κώδικα:
Παράγραφος 1:
«Όποιος με πρόθεση αντιποιείται την άσκηση κάποιας δημόσιας, δημοτικής ή κοινοτικής υπηρεσίας τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα έτος ή χρηματική ποινή.»
Παράγραφος 2:
«Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται και για την αντιποίηση της άσκησης δικηγορίας, καθώς επίσης και για την αντιποίηση άσκησης υπηρεσίας λειτουργού της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού ή άλλης θρησκείας γνωστής στην Ελλάδα.»
2. Το θεσμικό πλαίσιο του Ν. 2518/1997 (όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 3707/2008)
Η νομοθεσία που διέπει τις Ιδιωτικές Επιχειρήσεις Παροχής Υπηρεσιών Ασφαλείας (Ι.Ε.Π.Υ.Α.) και το προσωπικό τους (Άρθρο 4, παρ. 1 & 2) ξεκαθαρίζει ρητά τις απαγορεύσεις:
Απαγόρευση τίτλων: Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση του όρου «αστυνομικός», «ιδιωτικός αστυνομικός» (private detective) ή οποιασδήποτε φράσης που μπορεί να παραπλανήσει το κοινό ότι το προσωπικό αντιπροσωπεύει δημόσια ή αστυνομική αρχή.
Διακριτικά & Οχήματα: Απαγορεύεται η χρήση σημάτων, χρωματισμών, ηχητικών (σειρήνες) ή φωτεινών προειδοποιήσεων (φάροι) σε οχήματα/μοτοσικλέτες, τα οποία καθιστούν την εξωτερική τους εμφάνιση παρεμφερή με τα μέσα των Σωμάτων Ασφαλείας (ΕΛ.ΑΣ., Λιμενικό, Πυροσβεστική).
Προστασία δικαιωμάτων: Το προσωπικό ασφαλείας υποχρεούται να μην θίγει τα ατομικά και συλλογικά δικαιώματα των πολιτών και να ενεργεί αυστηρά εντός των ιδιωτικών ή ανατεθειμένων χώρων φύλαξης.
3. Ποινικές & Διοικητικές Συνέπειες για τους Παραβάτες
Όποιος υποδύεται αστυνομικό ή ασκεί ελέγχους χωρίς να έχει τη σχετική αρμοδιότητα αντιμετωπίζει:
Ποινική Δίωξη: Αυτόφωρη διαδικασία και σχηματισμό δικογραφίας για το αδίκημα του Άρθρου 175 Π.Κ.
Αφαίρεση Άδειας Εργασίας (Security Card): Ο Ν. 2518/1997 προβλέπει την άμεση αναστολή ή οριστική αφαίρεση της αδείας εξασκήσεως επαγγέλματος από τις αρμόδιες αστυνομικές αρχές σε περίπτωση καταδίκης ή σοβαρής παράβασης.
Διοικητικά Πρόστιμα: Επιβολή τσουχτερών διοικητικών κυρώσεων τόσο στο στέλεχος όσο και στην ιδιωτική εταιρεία ασφαλείας (Ι.Ε.Π.Υ.Α.).
Συμπεράσματα για το Προσωπικό Ασφαλείας
Ως επαγγελματίες του κλάδου, οφείλουμε να γνωρίζουμε τα όρια του ρόλου μας. Η αποστολή μας είναι η πρόληψη, η περιφρούρηση και η προστασία των ανατεθειμένων χώρων και υποδομών, σε συνεργασία και επικουρικά με τις αρχές όταν αυτό απαιτείται, χωρίς ποτέ να υποδυόμαστε ή να σφετεριζόμαστε την κρατική εξουσία.
Ο σεβασμός στον πολίτη και η πιστή τήρηση του νόμου είναι τα μοναδικά στοιχεία που αναδεικνύουν τον επαγγελματισμό και το κύρος του κλάδου μας.
Γράφει ο Γρηγόριος Γιαννούτσος
Αναλυτής Θεμάτων Ασφαλείας
Υπεύθυνος Τύπου - Εκπαίδευσης & Μέλος Δ.Σ. Πανελλήνιου Σωματείου Ασφάλειας, Προσώπων Υποδομών, Χρηματαποστολών «Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ»
Μέλος Ε.ΔΗ.ΠΗ.Τ. Μακεδονίας - Θράκης
Πηγές & Νομοθεσία:
Ποινικός Κώδικας (Ν. 4619/2019) – Άρθρο 175 (Αντιποίηση)
Νόμος 2518/1997 (ΦΕΚ Α' 200/1997) – Προσωπικό & Επιχειρήσεις Ιδιωτικής Ασφάλειας
Νόμος 3707/2008 (Ρυθμίσεις θεμάτων Ιδιωτικών Επιχειρήσεων Παροχής Υπηρεσιών Ασφαλείας)
Lawspot.gr – Νομική Βάση Δεδομένων Ποινικού Δικαίου